Pech onderweg (3): ketting

Door e-fietser

Pech onderweg, het kan zomaar gebeuren en één ding is zeker: het is nooit leuk. Maar feit is dat het iedereen wel eens overkomt en als je materiaal het dan begeeft is het fijn als je voorbereid bent en de juiste kennis hebt. In het eerste deel van deze serie hebben we je verteld hoe je goed voorbereid op pad gaat en in het tweede deel hoe je een lekke band onderweg kunt repareren. In dit derde deel nemen we een ander veel voorkomend pechgeval onder de loep: de ketting.

Zonder een ketting kan je niet fietsen, tenzij je natuurlijk een e-bike met een riemaandrijving hebt. Maar heeft je e-bike een ketting dan zal je hier ook af en toe wat aandacht aan moeten besteden. Een fietsketting is als je fietst in beweging en krijgt een hoop te verduren zoals slijtage, vuil en allerlei weersomstandigheden. Als het goed is, is je ketting goed ingesmeerd met vet, maar als je hem niet onderhoud dan is er een grote kans dat de vettigheid verdwijnt. De ketting loopt dan steeds stroever en stroever en zal gaan roesten. De kans op breken neemt dan alleen maar toe. Wil je dus lang met een fietsketting blijven doen, maak deze dan regelmatig schoon en smeer hem opnieuw in. Hoe vaak je de fietsketting moet smeren hangt af van het versnellingssysteem en hoeveel en onder welke omstandigheden je fietst.

  • Derailleurversnelling – hierbij liggen de ketting, derailleur en tandwielen open en bloot, waardoor deze sneller vuil worden en dus regelmatig onderhoud nodig hebben
  • Naafversnelling – hierbij wordt de ketting beschermd door een dichte kettingkast. Onderhoud is minder vaak nodig. Omdat je de naafversnelling niet zelf kunt onderhouden, ga je daarvoor naar de fietsenmaker en dan wordt ook meteen je ketting gesmeerd. Bij intensief gebruik is het wel goed om regelmatig te ketting te checken en indien nodig zelf even schoon te maken en te smeren.

Speling

Na verloop van tijd kan je ketting te veel speling krijgen, want hoe meer je fietst, hoe groter de speling op de ketting wordt. Als je ketting een te grote speling heeft kan de kettingkast gaan rammelen of de ketting er af vallen. Om dit te voorkomen moet je regelmatig de spanning van de ketting controleren. Is de speling minimaal dan kun je deze wegwerken met een kettingspanner. Is de speling meer dan een paar centimeter, dan zul je de ketting moeten inkorten door er een schakel tussenuit te halen. Dit inkorten doe je met behulp van een kettingpons.

Breken

Ook als je ketting goed onderhouden is, kan deze door onvoorziene omstandigheden toch breken. Dan is het handig als je zelf de ketting kunt maken, want zonder ketting zal je niet heel ver komen. Zorg ervoor dat je de juiste spullen bij je hebt om in ieder geval een gebroken schakel te kunnen repareren. Dus een reserve schakel en kettingpons.

Hoe vervang of verwijder ik een schakel?

  • Bekijk waar het probleem zit
  • Haal met behulp van een kettingpons de kapotte schakel los. Je drukt gewoon het pinnetje eruit. Heb je geen breekpen bij je? Druk het pinnetje dan niet helemaal uit de goede schakel.
  • Kort de ketting iets in zodat twee goede schakels aan elkaar gemaakt kunnen worden (dus gewoon de complete kapotte schakel er tussenuit halen). Of plaats een nieuwe schakel, zoals een Powerlink of Missing Link.

Als je de hele ketting wilt vervangen moet je hem ontspannen. Daarna met een kettingpons een pinnetje uit een schakel drukken. Dan kun je de ketting eraf halen. Vervolgens leg je de nieuwe ketting op de tandwielen (voor op grootste blad, achter op de kleinste). Als dit niet past kun je eventueel een schakel toevoegen of verwijderen met de kettingpons.